ZELF-academie: patiënten en cliënten krijgen meer regie over hun gezondheid

Het idee om patiënten en cliënten zelfredzamer te maken ontstond in het Maastricht UMC+. Door het succes is het initiatief landelijk uitgerold. Op 6 januari dit jaar ging in onze regio de ZELF-academie van start. Elf instructieverpleegkundigen van Bravis en TWB leren patiënten in het ziekenhuis het wisselen van een katheterzak, het toedienen van sondevoeding, onderhuids injecteren en het verzorgen van een stoma. Inmiddels hebben 163 patiënten uitleg over een handeling gekregen. Na de instructie had 88% van deze patiënten geen thuiszorg meer nodig. De deelnemers waarderen de ZELF-academie met een 8,2.
 

ZuidWestTV maakte een mooie reportage van de startbijeenkomst.

Vol zelfvertrouwen
Tijdens de startbijeenkomst deelde patiënt Lia Jansen (72) haar ervaring. Op een buitenlandse vakantie kwam zij ten val en kreeg zij in het ziekenhuis een tijdelijke stoma. “In Bravis kreeg ik meteen uitleg om de verzorging zelf te doen. Dat was heel fijn. Daardoor groeide het zelfvertrouwen om de handeling zelf te verricht”, zei mevrouw Jansen. “Ik vind het normaal om de verzorging op me te nemen. Daardoor houd ik de regie over mijn eigen leven en ben ik minder afhankelijk van de thuiszorg.” Bij de eerste uitleg was ook haar zus aanwezig. “Wij vinden het belangrijk dat de mantelzorger bij de instructie betrokken is. Dat geeft de patiënt een stuk zekerheid”, vertelt instructieverpleegkundige Danique Vermeulen. “Wij zijn getraind om goed in te schatten welke patiënten de handelingen wel en niet zelfstandig kunnen uitvoeren. Kan het niet, dan wordt gewoon de thuiszorg ingeschakeld.”

Zelfstandigheid en vrijheid
De ZELF-academie geeft de patiënten meer zelfstandigheid en vrijheid. Dat is een groot goed, weet bestuurder Christ-Jan Danen van TWB. “Bij de intake van cliënten vragen we wat hun belangrijkste doel is. De regie terugkrijgen en niet meer afhankelijk hoeven te zijn, worden heel vaak genoemd.” Daarnaast is er ook een praktische reden voor de nieuwe aanpak, geeft bestuurder Jan-Kees Wijnen van tanteLouise aan. “Door de arbeidskrapte is het noodzakelijk dat patiënten meer regie nemen over hun gezondheid”, stelt hij. Door de samenwerking tussen de verschillende zorgorganisaties hoort elke patiënt en cliënt ook overal dezelfde boodschap. “Daardoor maakt de ZELF-academie de zorg niet alleen toekomstbestendiger en menselijker, maar ook duidelijker”, aldus bestuurder Bianka Mennema van Bravis. Groenhuysen bestuurder Heleen van Nispen verwacht dat de ZELF-academie in de toekomst groeit op inhoud en met deelnemende partijen. “Wij zijn het gewoon gaan doen op onze eigen West-Brabantse manier en nu gaat het rollen.”